تبلیغات
مشاوره صنعتی|سرمایه گذاری|اکسید روی|سولفات روی - ابزار های سیاست پولی و عملکرد آن در ایران
تأمین مواد شیمیایی و صنعتی ، مشاوره سرمایه گذاری 09127150989
ابزار های سیاست پولی و عملکرد آن در ایران
چهارشنبه 22 خرداد 1392 ساعت ساعت 18 و 27 دقیقه و 21 ثانیه | نوشته ‌شده به دست الف منفرد | ( نظرات )

در ایران بانک مرکزی به منظور اثرگذاری بر حجم پول از یک سری ابزارهایی استفاده می کند که می توان آنها را به دو گروه ابزارهای کمّی و کیفی تفکیک نمود.ابزارهای کمّی شامل عملیات بازار باز ، نرخ تنزیل مجدد و نرخ ذخیره قانونی می باشد.منظور از ابزارهای کیفی در حقیقت همان کنترل کیفی اعتبارات است که بانک مرکزی ایران به عنوان مجری سیاست های پولی، اعتبارات را به بخش های تولیدی که مقامات پولی تشخیص دهند هدایت کرده و از هزینه اعتبارات در بخش های غیر ضروری جلوگیری بعمل آورد.در این مجال هر یک از سیاست های پولی مورد ارزیابی قرار می گیرد:

الف- عملیات بازار باز در ایران. عملیات بازار باز از مهمترین ابزارهای سیاست پولی است.در ایران برای اولین بار در سال 1349 بانک ها ملزم شدند به طور متوسط 16 درصد از کل سپرده ها در طول سال را به صورت اوراق قرضه نگهداری نمایند.هدف از اِعمال یک چنین سیاستی ، کاهش قدرت وام دهی بانک ها و نیز جلوگیری از گسترش پایه پولی از طریق انتقال بدهی دولت به بانک ها بوده است.در دهه 1350، حجم اوراق قرضه که توسط سیستم بانکی می بایستی خریداری شود به دفعات تغییر نمود، به طوری که در سال 1351 این تکلیف لغو و در سال 1352 معادل 50 درصد کل سپرده ها تعیین گردید.مجددا با تجدید در برنامه عمرانی پنجم این نسبت به 30 درصد کاهش یافت و سپس به 45 درصد افزایش یافت و این نسبت تا تصویب قانون بانکداری بدون ربا بدون تغییر باقی ماند.پس از تصویب قانون بانکداری بدون ربا و اعمال آن، الزام بانک ها به خرید اوراق قرضه دولتی لغو گردید و به بخش خصوصی نیز اوراق قرضه جدیدی ارایه نشد.هم اینک بیش از 97 درصد اوراق قرضه جدیدی ارایه نشد.هم اینک بیش از 97 درصد اوراق قرضه در جریان در اختیار بانک ها و بقیه در اختیار مؤسسات دولتی است.به عبارت دیگر بخش خصوصی هیچ سهمی در اوراق قرضه دولتی ندارد.در هر حال ، با وجود اهمیت بسیار زیاد این ابزار سیاست پولی در کشورهای صنعتی، در ایران و بویژه پس از اعمال بانکداری بدون ربا ، این ابزار دیگر کارآیی ندارد، بخصوص آنکه قبل از این نیز عمده ترین خریداران اوراق قرضه،بخش دولتی و بانک ها بوده اند.

ب-سیاست تنزیل در ایران.در ایران به لحاظ حرام بودن ربا در اسلام و نیز اِعمال بانکداری بدون ربا،از سال 1359 به بعد از این ابزار استفاده نشده است.گذشته از این، قبل از انقلاب اسلامی نیز اگرچه حجم اعتبارات سیستم بانکی قابل توجه بوده است.امّا منابعی که بانکها از طریق تنزیل مجدد به دست می آوردند،نسبت به بدهی بانکها به بانک مرکزی قابل توجه نبوده است و اغلب سالها(بجز سالهای 1353 و 1354) که به ترتیب 6/20 و 14 درصد بوده، کمتر از 10 درصد بوده است.ملاحظه می شود که این ابزار نقش چندانی در هدایت سیاست پولی ایران بویژه در سالهای پس از انقلاب اسلامی نداشته است.

ج-ذخیره قانونی در ایران.نسبت سپرده های قانونی بانکهای تجاری برای انواع سپرده ها بسیار بالاست، برای مثال این نسبت برای سپرده های جاری و قرض الحسنه پس انداز در سال 1372 در حداکثر خودش یعنی 30 درصد می باشد.به عبارت دیگر بانک مرکزی در سالهای گذشته سیاست انقباضی پولی را اعمال نموده است.امّا اگر در نظر بگیریم که این ابزار سیاست پولی وقتی از کارایی برخوردار است که بانک ها از مازاد منابع آزاد برخوردار نباشد، عدم کارآیی نرخ ذخیره قانونی به عنوان یک ابزار سیاست پولی در سالهای گذشته کاملا مشهود است ؛ زیرا در تمام سالهای گذشته بانک ها دارای منابع آزاد بوده اند.به عنوان مثال ذخایر آزاد بانک ها نزد بانک مرکزی در سال 1373، برابر با 9/10968 میلیارد ریال و برای سال 1374 معادل 1/926 میلیارد ریال بوده است.

با عنایت به مطالب فوق الذکر و با توجه با اینکه بخش مهمی از اجزای منابع پایه پولی یعنی داراییهای خارجی و بدهی دولت به بانک مرکزی در اختیار بانک مرکزی نبوده تنها بر جزء سوم یعنی بدهی بانک ها به بانک مرکزی کنترل دارد، لذا بانک مرکزی کنترل ناچیزی بر پایه پولی در ایران دارد.در هر حال بانک مرکزی به منظور کنترل حجم پول تمام تلاش خود را متوجه ضریب فزاینده پولی نموده است.اما این اقدام بانک مرکزی نیز به لحاظ آنکه از برخی نسبت ها نظیر نسبت نسبت ذخیره قانونی به میزان حداکثر استفاده گردیده است، بی اثر بوده است.با توجه به آنچه در فوق بدان اشاره شد و عدم کارآیی ابزارهای کمّی در کنترل حجم پول ، استفاده از ابزارهای کیفی سیاست پولی مانند تعیین رشته های مختلف سرمایه گذاری و تعیین حداقل نرخ سود سود احتمالی برای انتخاب طرحهای سرمایه گذاری و مشارکت اشاره نمود که در حقیقت همان ایجاد محدودیت های اعتباری، اولویت در تخصیص اعتبارات بانکی و منع تفویض اعتبارات می باشد، می تواند نقش مهمی در سیاست پولی بانک مرکزی داشته باشد.



می توانید دیدگاه خود را بنویسید
Generic cialis شنبه 18 فروردین 1397 ساعت 09 و 32 دقیقه و 47 ثانیه

Thanks. Plenty of stuff!

generic cialis 20mg uk cialis generico online buying cialis overnight cialis 20 mg best price try it no rx cialis cialis soft tabs for sale cialis super acti cialis 5 effetti collaterali generic cialis cialis tadalafil
Cialis online شنبه 4 فروردین 1397 ساعت 09 و 13 دقیقه و 45 ثانیه

Appreciate it! Quite a lot of tips.

only here cialis pills ou trouver cialis sur le net viagra vs cialis vs levitra cialis 30 day trial coupon brand cialis generic click here take cialis does cialis cause gout cialis 5 effetti collaterali sublingual cialis online cialis et insomni
Why is my Achilles tendon burning? شنبه 18 شهریور 1396 ساعت 12 و 54 دقیقه و 02 ثانیه
I couldn't refrain from commenting. Exceptionally well
written!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
 
نویسندگان
نظر سنجی
بهترین گزینه برای افزایش ارزش پس انداز چیست؟




دیگر موارد
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :